Ontdek het militaire erfgoed van Texel

Texel heeft een strategische ligging aan de Waddenzee en pal tegenover Den Helder en het Marsdiep. Willem van Oranje gaf opdracht voor het eerste Texelse verdedigingswerk, Fort de Schans. Ook Napoleon zag het belang van De Schans in en breidde het uit. Tijdens de Tweede Wereldoorlog voegden de Duitsers ruim 500 bunkers toe aan het eiland. Bezoek de restanten van de Atlantikwall en bewonder het stervormige fort nabij Oudeschild. Ontdek welke sporen vriend en vijand hebben achtergelaten op Texel.

Georgische Begraafplaats

De Georgische opstand heeft zijn littekens achtergelaten op Texel. Sta stil bij dit indrukwekkend en tragisch verhaal.

© Museum Kaap Skil

Museum Kaap Skil

Ontdek alles over het leven op zee. Verwonder je over de tentoonstelling vol schatten van de zeebodem, van persoonlijke bezittingen tot oorlogstuig.

De Texla-bunker

Ga op ontdekkingstocht door de twee overgebleven bunkers van het Texla-bunkercomplex tijdens de Bunkerdag

© Schipbreuk en Juttersmuseum Flora

Schipbreuk- en Juttersmuseum Flora

Verbaas je over het grote aantal bijzondere gejutte spullen. Zelfs oorlogsvoorwerpen, zoals wapens, munitie en vliegtuigmotoren zie je hier.

© Natuurmonumenten

Fort de Schans

Ga mee met een rondleiding naar De Schans en ontdek deze vroege vorm van kustverdediging onder begeleiding van een gids.

Hoe de Georgiërs op Texel kwamen

De oorlog op Texel eindigde gewelddadig met de bloedige opstand van een Georgisch bataljon. Een indrukwekkend verhaal. Bezoek het Luchtvaart- en Oorlogsmuseum en ontdekt hoe de oorlog Texel heeft getekend.

Lees het verhaal

Het militaire strategische landschap - van Waddeneiland Texel

Schansen, zoals Fort de Schans, werden gebouwd met materialen uit de omgeving. Hierdoor werkten ze goed samen met het gebied en voegden ze iets toe. Net als de terpen, wierden en dijken kwamen de schansen voort uit het landschap zelf. Tijdens het interbellum werd Texel onderdeel van Stelling Den Helder en werden er verschillende kustbatterijen gebouwd. Dit was een keerpunt. Voor het eerst werd het waddenlandschap op grote schaal ondergeschikt gemaakt aan een militaire strategisch landschap.

Copyright video: Texel360Fotografie

Zware industriële ingreep

De schaal van de Atlantikwall was weer van een hele andere orde dan de eerdere verdedigingswerken. Het was een enorm project, centraal georganiseerd vanuit Berlijn. De lokale commandanten kregen standaardontwerpen voorgeschoteld die zij volgens strikte richtlijnen moesten uitvoeren. De materialen; mortel zand, grind en draadstaal, werden van elders aangevoerd. Er werd dus een zware industriële ingreep gedaan in het bestaande waddenlandschap.

Tegelijkertijd waren ze bij de bouw ook afhankelijk van de vorm van het waddenlandschap. Kustbatterijen en andere vormen van kustverdediging voegden zich naar de kustlijn. Op Texel was het vooral belangrijk dat de toegang tot het Marsdiep werd verdedigd. Onder andere batterij Den Hoorn aan de zuidkant van het eiland moest hiervoor zorgen.

(tekst gaat verder onder foto's)

Littekens in het landschap

Het waddenlandschap is constant in beweging. De zee beïnvloedt het uiterlijk. Door afslag verdwenen er daarom na de oorlog verschillende bunkers in zee. Na de stormvloed van 1953 zakten ook veel bunkers van de duinen op het strand, waar ze werden opgeruimd. Toch zijn de littekens van de oorlog niet helemaal uitgewist door de natuur of de mens, en zijn ze nog steeds onderdeel van het uiterlijk van Texel.

Atlantikwall in het Waddengebied

De Atlantikwall veranderde het landschap van de Waddeneilanden en tekende de Waddenkust. Het verhaal achter dit fascinerende erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog kunt u nu zien en beleven.

Meer over het militaire erfgoed

Hét militair erfgoed van het waddengebied ontdek je hier. Ga mee op een spannende zoektocht langs toegankelijk gemaakte bunkers en musea. En beleef de indringende verhalen achter dit fascinerende erfgoed.