Ga naar inhoud

Ton Leeuwrik

Ik heet Ton. Ik woon in de Groot Schermer, midden in het open landschap, en breng ook veel tijd door in het Drents-Friese Wold. Natuur hoort bij mijn leven. Dat is ook wat me zo aantrekt aan het Ziltepad. De rust van het lopen, de ruimte om stil te staan en het ritme van dag na dag onderweg zijn. De kerken langs de route geven het pad iets extra’s. Eeuwenoude plekken waar je even naar binnen stapt en waar de tijd even stilstaat.

Ik ben geen doorgewinterde langeafstandsloper, maar ik heb wel vaker gelopen en weet wat het met je kan doen. Juist dat maakt deze tocht interessant. Daarom hou ik het onderweg graag eenvoudig. In mijn rugzak zit wat ik nodig heb: wat snacks, koffiezakjes, een powerbank en een rozenkwartshartje dat me verbindt met thuis. In dit dagboek schrijf ik wat er op mijn pad komt. Gedachten, ontmoetingen en momenten van stilte. Benieuwd wat het me brengt.

Dag 1

Wat een feest

De eerste dag zit er bijna op. De ontvangst, de aandacht van geliefden en genodigden, de eerste stappen gezeten dan alleen op pad. De veel te zware rugzak, al zou ik niet weten wat ik thuis had kunnen laten, de rumoerige eerste kilometers in woonwijken enz, het toch nog gewoon storen van de telefoon, de GPX route die mij van Huidduinen naar Den Helder voerde terwijl ik start in Den Helder… aanloop gedoe.

Het is toch onthaasten, de zenuwen die ik gewoon had (haal ik het wel en wat komt er in mij los) moesten plaats maken voor wandelen en bij me zelf blijven.

Mijn “lunch” nuttigde ik in het bushokje voor de COA van Den Helder, de voormalige gevangenis. Het is een dubbel gevoel of zo er nu bij mij opkomt: zullen zij zich ook zo voelen? Loslaten van ons bedrijf, buiten functie geplaatst voelen terwijl ik zoveel gedaan heb en kan, vertrouwen op de anderen die met alles aan de slag gaan, niet direct een zielendoel voor handen en wat komt er nog allemaal op mij af? Dit is pas het begin terwijl ik toch al een leven achter me heb. Zojuist bellen met thuis mijn lieve vrouw, die zelf worstelt met haar gezondheid en daarvoor op gesprek ging bij de arts en een druk programma voor de boeg heeft, Pasen alleen.

Gelukkig “weten we” dat er een onderstroom van onvoorwaardelijke liefde naar elkaar toe is, dat we elkaar het eigen pad gunnen. Maar hoe gaan we elkaar weer over 22 dagen ont-moeten?

Vandaag de eerste indrukken al ervaren dus. Loslaten van het bedrijf is geen opdracht, het is goed, alleen de weg waar langs het gegaan is of gaat, raakt mijn gevoel. Er ontstaat boosheid in en op mijzelf.

Ik sta achter loslaten en overdragen en wil dat samen doen kwa vertrouwen en communicatie.

Vooral vooruit kijken hoe het beter kan in de communicatie en vertrouwen, dat ik het gevoel krijg mee genomen te worden. Dat ontbreekt nu en dan wordt ik alert en wantrouw ik wat ik zie en hoor. Dat is niet nodig, want het proces wil ik niet terugnemen en het team kan het goed.

Mijn leidende zin morgen wordt:

Ik hoef niet langer de bron van beweging te zijn om waardevol aanwezig te blijven


Dag 2

Dat wat een heftige dag was geworden in mijn gedachte, is ontzettend goed verlopen. Vanochtend gestart met een geweldig gezamenlijk ontbijt. Bij de receptie in het afscheid direct al geraakt: waarom doet u dit? Ja om ons bedrijf los te laten in de fase waarin het zich nu bevind. Feitelijk rauw, om het loslaten van je kind. Is nu 19 en dit diende zich al twee jaar eerder aan achteraf. De manier waarop dit tot mij kwam voelde zeker niet oke. Ik voelde me weggezet terwijl het wel goed was om los te laten. De manier waarop ik het ervaren heb voelt niet goed, maar dat is in mij weet ik nu. Door me aan te melden voor het Ziltepad en ook nog als bofkont te worden uitgekozen kom ik toe aan echt toe te geven aan loslaten valt alles nu al op zijn plek. Daarnaast voelt het ook gelijk aan rouwen, pijn, verdriet, zoeken van mijn ziels passie. Ja en oprecht ook ff trots gaan voelen wat we samen hebben neergezet. Het staat wel. Wow wat is dat moeilijk toegeven dat het echt gaaf is wat staat en overlaten terwijl ik dat zelf anders zou doen. Alle vertrouwen ook dat het team dat gewoon gaat doen. Ik zal er altijd zijn als klankbord als ze me nodig hebben. Het wordt hun koers in het verlengde en op de basis die wij hebben neergezet. Ik wil nog wel samen kijken hoe wij onze financiele eindverantoowrdelijkheid kunnen invullen.

Kort na mijn vertrek gaf Marianne (ik ben haar man) mij haar eerste dagkaart door. Die is afkomstig uit haar zelf gecreëerd kaartendeck Lichtfrequenties. Het is de kaart: 37 Earth Star. Die staat voor

Wees je bewust met de verbinding met de aarde. Door je hier goed mee te verbinden verbind jij je met de aarde(veilheid) en met het leven hier op aarde. Je voelt je gedragen en het oerprincipe van acceptatie en overgeven aan…Verbind je ermee en voel je gedragen en geliefd door de bron die al het leven draagt. Dat heeft me op het strand en tijdens de rest van de dag geholpen.

Nog 12 km te gaan vandaag.

Vanaf het strand was het nog een hele trip, vooral vanaf het pondje naar de kerk in Anna Paulowna. Toch ging het verrassend goed met mijn lijf, zelfs zo goed dat ik toch ook naar de geweldige B&B ben gelopen 3,5 km verder. Nu lekker terug getrokken op mijn kamer. Genoeg verdiept, heerlijk gegeten in de Pastorie, waar speciaal voor ons het Kerk zilver van de Podcast uit de kluis werd gehaald in de kerk, heerlijk na gesproken met elkaar en vooruitgekeken op morgen.

Dag 3

intuitie


De dag startte omstreeks 09:00 uur met een heerlijk gezamenlijk ontbijt. We hadden wel geleerd om iets later te starten aan de route. Wat een verzorging en wat een mooie plek. Met de route-intentie van Marianne op pad.

Vandaag is de intentie; intuïtie. Ik weet dat jij een haarscherpe intuïtie hebt, maar luister je ernaar? Probeer vandaag vanuit je intuïtie je dag te beleven. Als je voelt ‘ dit moet ik gaan doen’ doe het dan en vraag aan je intuïtie, je innerlijke bron en wijsheid om je duidelijke leiding te geven. Maar ben je ook bewust dat er buiten jou ook allerlei krachten speken die contact met je maken?

Het is mede daardoor een fijne dag geworden. De benen waren “goed” vandaag en opeens kwam het besef binnen dat het pas de derde dag is. Dus alle inzichten en bezinning hoeft niet vandaag afgerond. 😜

Vrij vroeg in de dag zag ik uit een ooghoek daar waar ik vermoede dat we langs mochten gaan. Dat heb ik vaker in het leven dat iets de aandacht vraagt en dat blijkt dan belangrijk te zijn. Ik liep er toch voorbij en inderdaad de routeplanner gaf aan dat ik de afslag gemist had. Had mijn verstand het signaal toch weggedrukt. Met wandelen is dat direct funest: 1,2 km omlopen.

Het was een lange paden route over prachtige dijken, langs mooie polders, met een overvloed aan vogels waaronder de grutto.

 

Dat maakte me vrolijk al nodigde de harde wind niet uit om overal lekker te gaan zitten. Al met al was ik (te) vroeg bij het eindpunt, het prachtige witte kerkje in Wieringerwaard.

 

In het dorp was ik gespot door Peter die de opvang ging verzorgen en voor ik het wist werd ik opnieuw als speciale gast ontvangen, kwam Suzette met gebak aan. Ook andere betrokkenen bij de kerk kwamen nog even langs, waaronder een boeiende man op leeftijd die mij persoonlijk lokale historie en de kerkklok

liet zien in de toren. Het was bijzonder eervol.

In de kerk ligt de geschrift (heel oud) en opengeslagen op Jeremia 52. Toch even opgezocht in mijn online bijbel en wow echt wel toepasbaar voor mij op dit moment:

Zoals ik nu bezig ben met loslaten en het wordt niet meer zoals het was. Kijk eerlijk onder ogen wat voorbij is. En wees niet bang om dat te laten staan.

Ik probeer eenvoudig te erkennen dat deze fase zich sluit en het nieuwe mag klein beginnen.

Nu aangekomen bij een “vrienden op de fiets onderkomen” met zijn vijven. Een ongelofelijk mooie plek. Zodirect aan tafel. Wij zijn gezegend met zo’n geweldige organisatie die deze Ziltepad bezinningservaring ongelofelijk dankbaar maakt.

Dag 4

Een gedachte die bij mij opkwam: Wie niet kan verdragen dat een fase eindigt, zit vaak meer in eigen kracht dan in vertrouwen.

Ik zit niet meer in het begin van De Groene Linde, maar in een fase waarin het einde van mijn dragende rol daar is.

En dat schuurt, want:
het einde voelt rommelig
het gaat anders dan ik voor ogen had
juist in dit ongemakkelijke einde ligt een diepere vorm van wijsheid besloten.
Niet omdat het mooi is, maar omdat ik hier leer staan zonder te sturen.

Loslaten betekent dus: blijven staan terwijl iets eindigt.


Marianne stuurt de kaart Overgave met een hele mooie begeleidende. “Je overgeven aan een proces, aan de dag en aan alles wat er nu op dit moment in je leven aan de gang is. Overgave en loslaten om je zo te bevrijden van de pijn en teleurstelling. En overgave is geen zwakte bod, het is juist kracht! Het zal je ruimte geven zodat er meer plek ontstaat voor de nieuwe jij. Iemand die zacht is voor zichzelf, die gaat genieten van de gouden jaren die voor je liggen. Je hart vrij maken en te openen voor onvoorwaardelijke liefde.

Geniet van je dag mop, het is heerlijk weer!!❤️”

Met die intentie ging ik vandaag laat op pad, na een heerlijk ontbijt. Het werd een heerlijke dag die ik vol overgave aanging. Ik heb zelfs onderweg koffie gezet en gezeten in de zon. Het was een prachtige route van Wieringerwaard naar de Haukes waar we opnieuw warm werden ontvangen in het kerkje. Gezeten in het zonnetje op de begraafplaats van het kerkje was de middag zo voorbij. In opnieuw een Vrienden van de Fiets huis (Jan en Riet doen al 25 jaar mee) waar de mensen de spreuk van Loesje leven: Blijf lekker jezelf, er zijn al zoveel anderen, mogen wij vannacht verblijven. Een houten huis, zorgvuldig ingericht met heel veel spullen van vroeger uit mijn jeugd en heel veel boeken. Een genot.

Het was een prachtige route langs het Amstelmeer en met zicht op de kleine afsluitdijk met heel veel natuurbeleving. Ik kijk stiekem uit naar morgen.

Dag 5

Landen bij de leylijnen van Stroe

Opnieuw een geweldige Ziltepad etappe. Bijna volledig langs de Waddenzee. Hoe mooi wil je het hebben met windkracht 6 in de rug en zonnetje met prachtig uitzichten en memorabele plekken. Zoals de kleine afsluitdijk, het oorlogsmonument uit de tweede wereldoorlog, het peilhuisje uit 1919 voor registratie van waterhoogten, de Waddenzee, het vogelkijkpunt en het Heidense kapelletje in Stroe dat naar verluid op alhier aanwezige Leylijnenstaat.

In het vogelkijkpunt Ruth met haar partner, bij toeval ontmoet. Blijkt haar man de broer te zijn van Feitze uit Grou met wie enkele jaren terug een wandeltocht in Marokko heb gedaan en op de Toubkal heb gestaan. Het was voor ons allen een heerlijk intermezzo waar we ook onze dankbaarheid nogmaals met Ruth konden delen.

Nu zit ik in Stroe bij de kapel in de stilte even terug te blikken. Vandaag ging ik op pad met de kaart Familie karma. Marianne gaf aan dat hier zeker iets moois in te doen is en dat dit zich zomaar aan mij kan openbaren. Dat is nog niet in volle omvang het geval geweest vermoed ik maar als nakomertje van ouders die intensief de tweede wereld oorlog hebben meegemaakt, was het extra pakkend het mooie monumentje voor de alhier gevallenen tegen te komen. Ik heb er een mooi steentje vandaan meegenomen omdat Marianne zei dat dit kan helpen.

Kort daarna kwam ik bij het peilhuisje terecht uit 1919, tevens het geboortejaar van mijn vader en ik merk dat juist uit die kant veel familiekarma te reinigen is. Hoe is het toch mogelijk. De rest van de route was gewoon heerlijk, mijn eigen tempo gelopen toch even online om mijn gezinnetje die samen eerste paasdag mij onze oudste zoon gaan vieren gedag te zeggen via de app.

Hierbij de kapel ontdekt dat Willibrord hier in 704 voor de Germaanse Friezen een heilige plek gekerstend zou hebben. Dat had ik ook eens beelden langs zien komen in een tv serie Het Verhaal van Nederland gezien. Heel gek maar opeens zat ik er helemaal in. Zojuist aangekomen in het huisje voor de nacht, beentjes om hoog en genieten van de wind om huis. Nog even lekker genieten hier in het zonnetje achter het glas en morgen maar gewoon verder met het familiekarma.

Dag 6

als er iets is hoor je het

 

Ja het was weer een bijzondere dag hoor. Vanochtend vertrokken vanuit het vakantiepark na een heerlijk ontbijtje. Een rechtstreekse afstand van 5 km hebben ze toch heel boeiend weten te rekken tot 22,1 km totaal vandaag. Mijn dagkaart die Marianne voor mij had uitgezocht was: Verwerken. Ik kon het steeds niet onthouden en het werd steeds vergeven, maar ik heb verwerken van pijn, verdriet en tal van andere emoties wel langs gehad. Zo. Belangrijke ervaring was dat die emoties veelal een oorsprong hebben in mijn verleden en dat ik dat vaak uit de weg ben gegaan, omgezet heb in reacties, hardheid en tegenaanval of in mijn politiewerk weggestopt en door! Vandaag in heel klein een ervaring met een passerende motorrijder met echt zo’n glimlach en doortrekken met heel veel lawaai. De emotie die opkwam wat woede, mijn hele lijf reageerde, je zou hem iets willen doen, het kon mijzelf zomaar overnemen…maar toen realiseerde ik me waar komt dit in mij vandaag? Het was mijn waarde voor respect. Voor de medemens en voor de natuur dat ik in alles belangrijk blijk te vinden. Dit was voor mij totaal respectloos en als direct was de lichaamsspanning en boosheid weg. Heel bijzonder en dat is vaker natuurlijk zo, als ik de emotie kan plaatsen in de boosheid of reactie al weg.

Er was natuurlijk veel meer wat langs kwam in mijn bezinning gedurende de dag. De route was geweldig en prachtige Viskringloop om paling en stekelbaarsjes terug te brengen in de natuur bijvoorbeeld. Dat gedeelte van de route was eigenlijk tijdelijk afgesloten vanwege reparatie verderop van een sluis, maar ik heb de hindernissen daar geslecht en kreeg er een prachtige route voor terug. Uiteindelijk in Oosterland ongelofelijk ontvangen door Jan, Annemarie en John in de geweldig gerestaureerde kerk. De eettafel stond klaar, het menu was voortreffelijk, de gesprekken fantastisch en Jan trakteerde ons nog op een 18e eeuws privé concert op het werkelijk fenomenale kerkorgel uit die tijd. Ook hebben we de toren beklommen en de crypte bezocht. Heb me direct aangemeld voor Walking Wieringen op 6 juni 2026, een avond/nachttocht van 18 km met als thema sprookjes. Tal van evenementen hierom heen. Ik ga ervoor. We slapen in Villa Nieuwland een voormalig ingenieurswoning ten tijde van het bouwen van de afsluitdijk, nu in gebruik als heerlijke B&B. Het was een enerverende dag, morgen met de bis de afsluitdijk over, ontvangst in Zurich en overnachten in Harlingen (15 km totaal)

Dag 7

van A naar Beter

Elke dag een stuk verder op het pad en in de overdenking. Vandaag vertrokken vanuit Oosterland, Fietsbus en vandaaruit de afsluitdijk overlopen bij Kornwerderzand en dan op pad naar Zurich. Geweldig klein plaatsje met prachtige kerk en stempelpost, heerlijk zonnetje en door naar Harlingen. Veel dijk, heel veel dijk. In Harlingen gewoon op het strand in de “duinen” gelegen te rusten. Zalig gegeten bij Nooitgedacht en nu slapen bij een lieve mevrouw van Vrienden op de Fiets. Heerlijke plek en toch al met al 21,2 KM achter de kiezen. Het was vooral een doorgaan dag. Had wel een inspiratiekaart gekregen van Marianne: Vergeven en dan niet gericht op een ander maar wat wil ik mezelf vergeven? Slot conclusie: eigenlijk niets. Het heeft me wel lessen geleerd die me nu anders laten handelen en dit aan mezelf en anderen laat doorgeven, maar vergeven?

In mijn kamer met Marianne gebeld en afgesproken dat ik morgen gewoon met mijn eerdere kaarten verdiep. Het is zo heerlijk elkaar te spreken en de opgewektheid van haar te horen. Ze is zo goed bezig, zo krachtig, zo hernieuwd krachtig. Ik kan niet wachten haar weer vast te houden. Voor ons, voor mij en voor haar komt dit avontuur zo precies op tijd om te groeien, te verbinden, te ontdekken… Lufjoe lieve lief 😘

Dag 8

terug in de tijd om vandaag stap te zetten

Vandaag wakker geworden bij Hennie een lieve vrouw die mijn moeder had kunnen zijn en stiekem ook zo aanvoelde. Ze was blij met onze komst: even lekker bijkletsen. Als 27 jaar lid van Vrienden op de Fiets. Heerlijk zeker een aanrader en toe vanuit Harlingen op pad. Heerlijk weer mijn jongste zoon gebeld en dat contact was ontroerend. Een wijs mens van 25 die soms zichzelf niet in de hand heeft met zijn autisme en vaak niet begrepen wordt door een ander. Het was weer goed. Verder naar Wijnaldum, alwaar een prachtige nieuwe Rust plek is met koffie en gebak. Vol vertrouwen is alles beschikbaar. Inclusief een archeologisch steunpunt. Alles lokaal bij een prachtige kerk. Bij toeval kwam Nynke, een van de initiatiefnemers langs om even te checken en de fruitbomen te inspecteren in de pluktuin. Prachtige warme ontmoeting.

Zonder het verhaal te herhalen liet het mij zien dat ik in het loslaten van het bedrijf weer iets zoek. Waar ligt nu leidinggeven en bouwen aan ons bedrijf overgedragen wordt, mijn zielspassie. Steeds vaker kom ik terug op kunst. In Bergen ben ik opgegroeid met Lucebert als achter buurman, Ans Wortel en een kunstzinnige handarbeid docent. Nu woon ik op het zelfde dijkje als NicJonk. Recent heb ik me aangemeld voor een cursus Etsen. Het maakte opslag emotionele indruk. Ook gericht op iets neerzetten en je laten leiden door wat komt en ook door een expert en anderen. Precies wat me eerder overkwam met het ontstaan van De Groene Linde. Ik zette neer wat zich aandiende en onderleiding van Marianne de expert en anderen in dat vakgebied. En kijk is wat het geworden is. Dat heb ik nu weer met Etsen. Nou dit gesprek is wel een doorbraak.

Een tussenstop op de dijk. Heerlijk in het zonnetje, semi oneindig zicht. Opnieuw een reflectie moment.

Zo kwam: hoe doe je overdracht en loslaten juist en op de goede manier? Stapsgewijs resoneert niet bij me, wel via Rico, onze zoon die het stokje overneemt. Ik doe er goed aan hem te informeren dat alles via hem/het team loopt voortaan en niet meer via mij. Behalve het juridisch eigenaarschap en eindverantwoordelijkheid financiën. Dat komt bij de aandelen overdracht waar we samen met zijn moeder en broer de aandacht voor vragen bij elkaar. Ik ga dat binnenkort aan hem sturen en is kijken hoe het werkt en overkomt. Ik had al wat appjes verwijderd van bv het alarm en van de camerabewaking.

Na dit alles onder Daarna nog teveel kilometers voor de boeg. Ik merk dat ik door alle inzichten en emoties gewoon aanloop tegen die 15 km nog te gaan. Na 7 km heb ik het mentaal gehad en denk ik: waarom doe ik dit? Dan maar ouderwets stampen en gaan voor het einde. Gelukt en laatste stukje was er geen stroom meer voor de navigatie dus even gewacht op Margo. Kwam haar ook goed uit want ze zat er net doorheen. Samen staan we sterk. De kerk in Peins is geweldig; slapen in de kerk.

Nu maken we ons op om te eten in de Theetuin die speciaal voor ons opengaat. Pff het was me het dagje wel. Morgen weer een dag

Dag 9

Santiago de Compostela

Rond 14:00 uur kom ik aan in Sint Jacobiparochie. Vierentwintig kilometer heb ik gelopen, met een zere knie en een pijnlijke achillespees. Ik besloot simpelweg door te lopen, met aandacht, zonder noemenswaardige stops. Dat werkte. Ik bleef gemotiveerd en nam onderweg alles gewoon waar.

In het laatste stuk kwam er een heldere boodschap bij mij binnen: ik moest mijn zoon bellen. Ik draag de dagelijkse aansturing en strategie volledig aan hem en zijn team over, vanuit vertrouwen. Marianne blijft verantwoordelijk voor de productcreatie. Samen blijven wij aandeelhouder, met zorg voor de financiële continuïteit. Voor de grote kerk pak ik mijn telefoon en spreek het uit. Onze zoon: dank pa dat zet mij ook in mijn kracht. Het voelt als opluchting. Ik vraag ook toestemming om dit maandag in een korte video met het team te delen.

Op de trap van de kerk schieten de tranen mij in de ogen. Ik bel mijn vrouw en voel de verbinding. Rechts van mij staat Santiago de Compostela op de muur geschreven. Vanaf hier start die route. Voor velen het eindpunt. Voor mij niet. Ik houd het bij het Ziltepad. Op naar dag 10.

Dag 10

Er voor elkaar zijn.

Opnieuw een lang traject. We zijn net terug van eten bij de dames van de groep die elders slapen en de teller staat op: 31,3 km. Wow best heftig. Blokhut in Hijum. Ik was al bij de prachtige kerk in Hijum omstreeks 14:00 uur. Heerlijk geluncht van mij zelf gekochte salade en yoghurt. Gesprekken met thuis over een uit de hand gelopen incident en ervaar direct de nieuwe ervaringen en familie systemen. Ik wil er voor iedereen zijn maar ben hier en niet daar. Vandaag ook met een van de medewandelaars een mooi verdiepend gesprek over hoe de bezinning verschillend inhoud krijgt en des gevraagd, hoe het voor mij werkt. Ik zie dat het raakt, zo kan je er ook voor elkaar zijn. Al met al een toffe dag, zo nog even met mijn lieve lief bellen en dan op voor morgen. Kort parcours, we noemen het een rustdag. Zoals ik het nu zie vertrek in laat om de achillespees te laten herstellen.

Dag 11

Beentjes in de lucht

Opnieuw een bijzondere dag. Niet qua afstand (slechts 8 km), maar gewoon wat rust kan doen. We verblijven vandaag in in het lage Noorden en prachtige groepsaccomodatie. Een thuisbasis voor kunstenaars, maar ook om met een groep of alleen te schrijven, tot stilte te komen.

Wij hebben het hier goed. Heerlijk een wasje gedaan en gewassen. Chillen in de woonkamer. Alles wat langs geweest is de afgelopen dagen komt weer even langs. In de middag neem ik een video op voor komende maandag waarin ik het personeel meldt dat ik nu ook innerlijk de leiding overdraag aan onze zoon en het team. Ik ben alleen nog aandeelhouder en verantwoordelijk voor de financiële continuïteit. Marianne is natuurlijk De Groene Linde dus blijft op haar specialiteit verbonden. Wow dat is wel bijzonder hoor, maar voelt goed.

De dag kruipt langzaam voorbij. Wat is dit waardevol zo’n dagje tussendoor. Na het voortreffelijke eten lekker vroeg naar bed en morgen weer 24 km op naar Holwerd.

Dag 12

 

Lekker weer bij de start en we beginnen het parcours aan het wad. Wat is dat toch natuurlijk rustgevend. Mijn hoofd is leeg en ik begin rustig want de enkel speelt wel op. Onderweg wordt ik toch weer geconfronteerd met mijn ouder worden. Waar ik vroeger soepel over een hekje sprong heb ik mijzelf beloofd dat niet meer te doen om een spontaan optreden in Lachen om Home Video’s te voorkomen. Ik moet vanaf de dijk over een schrikdraad heen. Even de stroom checken: ✅ Daarna de hoogte: ja dat is net te hoog om geen schok te krijgen. Dan maar de draad doorbuigen en er been voor been overheen stappen. Mijn stramheid maakt het ongelofelijk stuntelig om te zien vermoed ik en het is niet makkelijk. Maar gelukt.

De rest van het traject gaat soepel is prachtig, met die prachtige terpkerk in Hegebeintum. De laatste 7,5 km van de route is recht en saai. Was ik maar langs het wad gebleven naar Holwerd. We slapen vannacht in de kerk en maken de wisseling van vrijwilligerschap mee. Wat doen die mensen mooi werk. De kerk is 10 graden dus dat wordt afzien. We gaan ervoor, morgen weer een mooi stuk friesland vol mooie kerken. 25 km naar Oostrum. Kijken hoe de benen het houden.

Dag 13

Samen thuis

Opnieuw een lange dag: 25 km eindpunt Oostrum. Opnieuw slapen in de kerk. Er was een prachtig tafeltje met vier stoelen zodat we er samen goed konden verblijven. Opnieuw een heerlijke plek met zelfs een matje op de stretcher. Weinig overpeinzingen vandaag. Het was opnieuw een stevige dag. In Dokkum even langs G&W Dokkum gegaan. Een klant van ons. Even buiten het dorp geluncht op een bankje. Gewoon genieten. Vanaf daar een saai stuk dat we ook weer grotendeels

aan de andere kant moesten “teruglopen” die kant was wel de moeite waard. Samen met en van de loopmaatjes die het zwaar heeft met haar knie, de laatste 7 km gelopen in haar tempo. Het avond eten was in een B&B op het dorp. Een grootse plek met iemand die speciaal een kookcursus had gevolgd en ook de dag ervoor de buren als proefkonijn had gebruikt. Het smaakte zo der meer goed. De dag doofde uit met een berichtje naar huis, waar natuurlijk het leven ook gewoon doordraait. Het voelt dankbaar.

Dag 14

Naar het einde van de wereld?

Veruit het fijnste stukje om te wandelen al vind mijn achillespees van niet. Van Oosterum naar Moddergat/Paesens. De weg er heen afwisselend, de waddenkust bij Moddergat, adembenemend. Het voelt als een rustdag, al heb ik nu toch 18,5 km in de benen. Het indrukwekkende monument waarin alle overleden schipper worden herdacht, het museumpje met heerlijke koffie, ja ik ben er zelf naar de kapper geweest (wat een idyllische plek) en als klap op de vuurpijl oneindige wandelen op de landtong het wad in. Het leek voor mij het einde van de wereld, wat bijzonder.

We verblijven vanavond in B&B Lauwersstate in Paesens. Een hemelse plek, zeker een aanrader met geweldige verzorging en een van de weinige plekken waar je altijd kunt dineren. Hou hiervan en kom lekker tot rust. Morgen een lange dag 30 km minimaal en dan komt de filmploeg langs voor opnames over hoe het ons vergaat. Heel veel zin aan.

Dag 15

Goed genoeg zijn

Vandaag perfect weer en een lang parcours: 29 km bij elkaar (feitelijk 32 km). Het was werkelijk waar een geweldige tocht. Wat is de omgeving van Lauwersoog en het nationale Park Lauwersmeer indrukwekkend. Al was de lange boog naar Vierhuizen van ca 7 km voor mij heftig. Niet zozeer de afstand maar fo de emoties en de flashback in mijn familiesysteem. Ja dat zetten me met beide benen op de grond en deed me realiseren waarom voor een ander onbelangrijke zaken, gedragingen en op opmerkingen mij tot op letterlijk de dag van vandaag zo kunnen beïnvloeden. Mijn ouders (uit 1919 en 1923) hebben vaak ervaren dat ze minder waren dan een ander, terwijl dat natuurlijk niet zo was voor mij, maar dat werd wel doorgegeven zonder dat daadwerkelijk te doen. Ook ik realiseer me dat ik me onbewust altijd minder voel, terwijl ik “weet” dat dat niet zo is, maar ja…Op dat vervelende laatste stuk kwam dat gewoon heftig naar boven en “moest” ik dat doorwerken. Dan gaat het snel en diep en was ik eruit: “Tonnie je bent goed genoeg, zoals je bent.” Als ik het zo tik met tranen in de B&B voelt dat gek en zak niemand dit mogelijk begrijpen, maar voor mij echt inzicht gevend. Hopelijk blijf ik me dat herinneren. Voor de zekerheid heb ik een foto gemaakt van het bord die aan het begin van dat deel van de route stond.

Dag 16

Lopen, kijken en niet alles hoeven weten

 

Het blijft me verrassen hoeveel mensen meelezen. En ik weet dat er altijd minstens één vaste volger is: mijn vriend Marnix. https://footstepsoffreedom.nl/

Voor mij een voorbeeld. Hij leeft zijn leven lopend, trekkend door Europa, barefoot, met zijn wandelkar. Elke dag kiest hij opnieuw voor zijn eigen weg.

Vandaag was de route kort. Veel dijk, veel schapen en ja, alles wat daarbij hoort. Zij laten het gewoon gaan, ook als je erbij staat. Zo ver ben ik nog niet. Het lopen voelt inmiddels vanzelfsprekender. Er ontstaat ruimte om te kijken, om te verwonderen. Over het landschap langs de Waddenkust, over militair oefenterrein, en zelfs simpel over een slak die zijn huisje altijd rechts lijkt te dragen. Waarom weet ik niet. Maar ik merk dat de vraag stellen al genoeg richting geeft. Niet alles hoeft een antwoord.

Mijn vier wandelmaatjes lopen vandaag met een kaart die Marianne voor hen op verzoek trok. Dat gebaar alleen al geeft richting. In Hornhuizen eindigt de dag in een kerkje, waar een orgel tussen de restauratie door zijn verhaal vertelt. Vandaag zakt alles wat ik liep en beleefde een laag dieper. Tot morgen.

 

Dag 17

Genieten is nú het werk

 

Aankomst in Pieterburen vandaag. Op pad gegaan met een bijzondere kaart de Roos zonder doornen. Een kaart die oproept om te genieten in plaats van altijd te groeien, te presteren, te verdiepen, te duiden. Voor iemand die zijn leven lang heeft geleerd dat leren via inspanning gaat, is dit confronterend. Het lukt bij vlagen en dat is oke voor mij. Een zo’n vlaag was om te genieten van de kwelders. Gewoon buiten de paden getreden en volop genoten van die “ongerepte” natuur. Ik viel wel om midden in het slip, maar heb er heerlijk in stilte gewoon gezeten. Verderop genoten van de prachtige kerk in Pieterburen. Wat een historie. Ook nog even gezeten bij Bakker Ainvoud in een voormalige wagen van Circus Rense. Heerlijke koffie, heerlijk gebak, heerlijk weer en heerlijke ont-moetingen. Ja genieten is wel tof. 

Nu zitten we bij Willem Warmerdam in de B&B in het voormalige postkantoor naast de molen. Echt zo’n man die je direct “kent” die zichtbaar het genieten heeft uitgevonden, ons ontvangt, voor ons zorgt en ontzorgt. Hij hangt mijn wasje op, kookt voor ons en de rust is overweldigend. Ik schrijf me verslagje en ga nog even door met genieten. Dank je wel lieve lief voor de geweldige kaarten op dit juiste moment.

Dag 18

Tijd voor verwondering

 

Wow dat was een echt kort dagje. Wel een dag met verwonderingen.

Bij het afscheid van Willem bemerkte ik dat ik afscheid nam van “een vriend”. Wat een prachtig mens is dat toch en wat een warmte, toewijding en openheid weet die man te genereren. En hele fijne plek, oprechte aandacht voor zijn gasten en je ziet gewoon die man hoort hier. Zoals gezegd een korte route vandaag en stiekem geniet ik ervan omdat alles wat zich heeft aangediend in mij de afgelopen dagen, blijkbaar bij elkaar komt en krijgt alle tijd om verwerkt te worden. Het eerste stukje liep ik samen met Marinke en zij vroeg zich af waarom we de dijken met schapen begrazen en niet gewoon zo laten. Ik had geen notie, nooit bij stil gestaan. Later op de dijk heb ik dat wel gedaan en speurwerk op het internet leerde mij; we hebben ca 700.000 weideschapen waarvan het merendeel voor begrazing en onderhoud wordt ingezet.

Ze houden het gras kort en dicht. Ze verdichten de bovenlaag zonder schade door hun lichte gewicht. Daarnaast voorkomen ze opslag van bomen en struiken. Als we dat niet doen ontstaat er na 10 jaar al een enorm veiligheidsprobleem door de begroeiing en de zwakke structuur van de dijken. Niet begrazen met schapen is hogere kans op dijkfalen.

De 1,5 miljoen kilo wol die de schapen jaarlijks produceren wordt voor het grootste deel (1,3 miljoen kilo) gewoon behandeld als restafval: verbrand, gecomposteerd of voor een zeer lage prijs afgevoerd naar het buitenland. Dat vind ik wel een dingetje. Van ca 200.000 kg wordt vilt, dekbedden, isolatiemateriaal of textiel gemaakt.

Op de dijk kwam ik om de paar honderd meter vogelspotters tegen. Langs de Waddenzeedijken tellen al meer dan een halve eeuw vrijwilligers vogels, gecoördineerd door Sovon, in opdracht van overheden, Rijkswaterstaat en internationale Waddenzee-afspraken. Prachtig zoals zij er over spraken dat in de afgelopen jaren er een afname van kolonies is op de kwelders vanwege de vos. De klutenplas, vlak achter de Waddendijk, tussen Den Andel en Noordpolderzijl is nu helemaal omzoomd met een hek om de vos te weren. De Klutenplas is een bewust aangelegd binnendijks brakwaterreservaat, ontstaan uit dijkversterking, en uitgegroeid tot een sleutelgebied voor kustvogels aan de Groninger Waddenkust.

Al snel bereikte ik cafe ‘t Zielhoes voor een heerlijk mok warme choco met slagroom. Het regende ligt en was fris. We verblijven vanavond in Grounded een geweldig huisjes complex met prachtig uitzicht op de omgeving. Hier lekker tot rust en bezinning komen. Ik ga zo even naar de dijk voor een frisse kop. Dat ik dit mag meemaken. Voel me zo vereerd.

Dag 19

Volop genieten

 

 

Wat een bijzondere dag. Het leek kort maar was toch goed voor ca 24 km. Bij het vertrek halverwege Noordpolderzijl - Usquert zag ik een dode vogel met ring. Die heb ik veilig gesteld en ga ik doorgeven aan het Vogeltrekstation (NIOO-KNAW). Dan krijg je meestal alle details van de vogel en zij krijgen waardevolle informatie.

Vandaag kwam er weer het nodige aan verwerking langs. Al in een droom vannacht was het al duidelijk: “je kan niks en bent minder dan een ander!” Tijdens het ontbijt werd die emotie onbedoeld ook geraakt. Dat had ik voor het eerst bewust door. Ik liet het en dat gaf gaande de tocht gewoon rust. Ik kon er op kauwen en in Usquert was het weg. Heel bijzonder hoe ik dat familiestuk in mij nu door had. Marianne gebeld tijdens de lunch op een bankje voorbij Uithuizen. Zij hoorde dit en wees me op het steentje dat ik had veiliggesteld op de dag van de Karma-kaart nog in Noord Holland. Dat was echt zo’n essentieel zetje dat alleen Marianne kan geven. Dat was ouderwets verbindend met elkaar!

Prachtig einde van de route bij Uithuizermeeden. Heerlijke bosrijke laan naar een prachtig boeren landgoed, echt zo’n Kasteellaan die verstilling brengt en uitkwam op een verhoging met uitkijkpunt naar het landgoed. Wat prachtig. De prachtige kerk op het einde staat vlak bij het zelfbedieningshotel met zalige kamers. Stiekem zelf even een ijsjes gehaald in het dorp, al met al 4 km extra lopen maar ja het was het genieten meer dan waard. Werkelijk prachtige route vandaag met veel verdieping. Alles komt steeds beter bij elkaar. Samen geïmproviseerd diner maakt het geheel compleet. Op naar morgen.

Dag 20

Een voortreffelijke dag in de regen

 

 

 

Wat een heerlijke dag al was het zeker niets de lekkerste qua weer. Relatief veel regen, maar de route was voor mij helemaal top. Je kan zien dat dit een welvarende streek was in het verleden. Nu met de Eemshaven heeft het wel een andere dynamiek gekregen. Bij ‘t Zand een prachtig kerk in de verbouwing samen met de aanpandige woningen. Hoe klein de wereld is bleek wel toen ik op het plein een niet mis te verstane werk van Nic Jonk uit 1961 aantrof. Ik woon zelf “naast” de beeldentuin van Nic Jonk en mijn buurvrouw is zijn dochter Barbara (zelf ook een begenadigd kunstenaar. Veel mooie binnendoor paadjes met uiteindelijk een mooie Heerdstede met daarbij een Siervis kwekerij. Dit is een zo karakteristiek mooi gebied de Eemsdelta. Genoten. De kerk in Godlinze was gesloten maar ik begreep later dat dit een van de mooiste is in Groningen. Verwonderen en genieten kwam zeker in mijn verstillingen vandaag veel naar voren. Dus ook daarin echt genieten. De aankomst in Losdorp was bijzonder warm. Het blijkt de eerste keer te zijn dat deze kerk slapers van het Ziltepad toelaat. Toen Ruth (projectleider van het Ziltepad) arriveerde met de heerlijke avond maaltijd, bleek ook maar weer eens dat het tevens vooralsnog de enige kerk in Groningen is op de route die Ziltepad slapers onderdak geeft. Wat zijn we bevoorrecht en wat hoop ik oprecht dat meer Groninger kerken volgen.

Na vandaag nog twee dagen lopen, het is omgevlogen.

Dag 21

Ruimte laten waar vroeger sturing zat

 

Na een heftige nacht in de kerk opnieuw een fijn ontbijt met ruimte voor het lunchpakket. We hadden natuurlijk een primeur, omdat het de eerste overnachting was in deze kerk in Losdorp. Echt genoten. Vandaag niet heel lang onderweg, ca 20 km, met verrassende kerken, verrassende rondwandelingen en indrukwekkende plaatsje. Met de lieve kaart van Marianne waarmee ik op weg mochtnfo, kwam opnieuw veel los: hoe ga ik het doen als ik weer thuis ben en hoe gaat het loslaten van het bedrijf in de praktijk. Onze zoon is nu 2 weken op vakantie, de vragen vanuit het team bereiken mij alweer door de mail…de tocht is geslaagd als ik ruimte kan laten waar vroeger sturing zat.

Dat is toch wel heftig maar ik merk wel dat dit goed en spannend voelt.

Het resultaat van de tocht werkt gewoon door in de periode erna. Ik hoef niet meteen weer vast te zetten en iets anders te kiezen. Niet terugstappen in mijn oude reflex. Ik mag aankomen zo als ik ben die dag.

Onderweg terug uit Krewerd (heel gaaf kerkje) werd ik aangesproken door Monique, ook uitdost als een wandelaar. Zij bleek door alle publicaties over het Ziltepad getriggerd en loopt het in omgekeerde wijze, dus start in Termunten. Onderweg krijgt ze bezoek van vrienden. Wie weet komt ze ook tot Den Helder. Ik gun het haar en wat leuk te horen dat ze onze profielberichten volgt op https://www.visitwadden.nl/nl/het-ziltepad. Aangekomen bij het Eemshotel dat in Delfzijl gewoon boven het water staat, zak ik lekker onderuit. Margo zit eral en en later komt Marinke ook.

Het besef komt dat dit de laatste stop is. Heel bijzonder.

Heerlijk samen gegeten bij Luron, jongen mensen Lucas Schipper & Sharon Kruijer-Schipper die gewoon sinds een week de stap hebben gemaakt om een voortreffelijk restaurant neer te zetten. We hebben zalig gegeten, al een beetje vooruitgekeken naar wat hierna gaan ondernemen en vooral genoten van het voortreffelijke eten en de gastvrijheid. Luron, https://restaurantluron.nl/ Bijtijds naar bed en morgen vroeg op voor de zonsopgang.

Dag 22

Wat overblijft was genoegt

Wow ik zit hier thuis in Doldersum, opgehaald en verenigd met mijn Marianne. Stilte en we hebben het hier ook samen over de schaapjes. Die lopen hier bij ons achter op het landje.

Marianne zegt trots op me te zijn. En geeft me een eau de toilet Van De Zotte: Wad. “Je hebt het gewoon gedaan oudje!” Zelf ben ik dankbaar dat ze mogelijk heeft gemaakt samen met anderen dat ik zo maar 22 dagen weg kon.

Margo afgezet bij het station in Groningen op onze weg naar huis vanuit ons eindpunt Termunten. We kwamen aan met zijn allen, met cameraploeg en journalist van Dagblad van het Noorden. Ruth was en samen met haar man en meerderen van de organisatie om ons te ontvangen. Fokko verantwoordelijk voor de uiteindelijke 22 etappes van het Ziltepad was er ook samen met zijn vrouw. De vrijwilligster van de kerk verzorgde ons met koffie en thee aller hartelijkst. Wat was dit een kers op de hele grote taart.

We hadden een passende route vanuit Delfzijl, langs de prachtigste stukjes en ook langs de “schone” industrie. Wat gebeurd er in dit stuk Eemsdelta ontzettend veel moois. Allemaal gericht op duurzaamheid en energie. onderweg nou aangesproken door een automobilist of hij me mee kon nemen door het saaie stuk, maar ik bedankte hartelijk. Ik genoot te veel.

Alles kwam samen vandaag van alle dagen hiervoor. Emotioneel en qua persoonlijke ontwikkeling voelde ik mezelf geslaagd. Het wordt wel dat ik mag volharden en dat het goed voelt omdat te doen vanuit ruimte bieden aan wat komt.

Vanochtend kwam dit gedicht in mij op:

“Tweeëntwintig dagen liep de stilte mee.
Zout leerde ons wat blijft en wat verdwijnt.
Wij werden stap voor stap minder naam.
Wat overbleef was genoeg”

Van nature kwamen we met z’n vijven samen bij een visrestaurant Westerhuis in Termunterzijl. Het viel de andere aanwezigen ook op. Een ware verzamelplaats. Zo waren er jonge mensen met kids uit Emmen. Hun jaarlijkse traditie omdat “hij” er vroeger ook altijd kwam met zijn ouders. Ik ga daar zeker ook nogeens naar toe.

Bij de prachtige kerk in Termunten hebben we gegeten, gevierd, Ruth bedankt, Fokko mee genomen op “z’n” route, trots geweest op elkaar, met Ruth afgesproken dat we elkaar over 3 weken weer even ontmoeten. Het was een warm moment, zonder echt afscheid of misschien van hoe we de tocht ingingen. Mijn “gezin” van de wandeling heb ik in mijn hart gesloten. Tot gauw lieverds.

Dag 23

The day after


Rust een eenvoud thuis in Doldersum. Geen verzorgd ontbijtje en lunchpakket klaar maken, geen geplande route GPX bestand naar voren halen in Komoot op mijn Apple watch, de rugzak leegmaken en balans opmaken wat ik volgende keer wel thuis kon laten en wat waardevol was, veel knuffelen met Marianne en elkaar aankijken in stilte, dan weer delen van beider ervaringen over de afgelopen 3 weken. Rustig opstarten. Om 11:00 uur mijn eerste online meeting met een collega over werkdingen, voor die tijd samen even gezonde boodschappen doen met de inzichten van Marinke… kortom echt even landen. Ruth kondigde het al aan. Ook benieuwd naar hoe het de anderen vergaat en hoe de knie van Margo zich al dan niet met medische hulp gaat herstellen. Over ca 3 weken hebben we weer contact met elkaar onder initiatief van Ruth. Tot die tijd ga ik door op de ingeslagen weg en nieuw pad, benieuwd wat dat me van dag tot dag gaat brengen. In ieder geval vanmiddag het saunaatje in!