De balans tussen natuur en recreatie

Marjan Veenendaal woont en werkt op het Waddeneiland Ameland. Als leidinggevende boswachter voor Staatsbosbeheer zorgt ze er samen met haar team voor dat de natuur beschermd en beheerd wordt. Ze neemt ons mee over het drooggevallen wad en vertelt hoe natuur en recreatie samengaan op het eiland. Naast het delen van het belang van de natuur vertelt ze ons over de mooiste plekken.

Leestijd: ongeveer 10 minuten

Uniek Ameland

Ameland, het eiland van duinen en polders, van karakteristieke dorpjes met de natuur in de achtertuin. Ieder Waddeneiland heeft wel iets unieks. Hier zijn dit de binnenduinen. “Nergens op de Waddeneilanden vind je zo’n groot aaneengesloten binnenduingebied.” Marjan en haar team met boswachters beheren ca. 1000 hectare grond aan de noordkant van het eiland en een stuk van de drooggevallen wadplaat tussen Ameland en Schiermonnikoog: de Engelsmanplaat. Samen zorgen ze er in dit gebied voor dat de natuur beschermd wordt en zijn gang kan gaan. Van begin april tot half september houden zij samen met een groep vrijwilligers ook de Engelsmanplaat in de gaten en monitoren op vogels en verstoringen.

Ervaar de stilte

Wadlopen kan vanaf Ameland of vanaf de vaste wal de dijk over naar de Engelsmanplaat. Al wandelend over de bodem van de zee wordt je letterlijk overvallen door de weidsheid. Het mooie aan wadlopen is de stilte, vertelt Marjan. “Als je stilstaat op de bodem van de zee kan je het wad horen. De wormen, het leven, de stromingen en de schelpen die onder het slik zitten. Je wordt overvallen door alle geluiden van de natuur.” Het Waddeneiland is erg geliefd bij wadlopers maar vogels moeten hierbij niet verstoord worden. Wanneer wadlopers te veel uitwaaieren, zijn de vogels letterlijk gevlogen. Het is daarom belangrijk dat er een wadloopgids mee gaat, vertelt Marjan. “Wadloopgidsen hebben hier een opleiding voor gevolgd en kunnen je precies vertellen hoe je moet lopen en wat goed is voor de natuur.” Daarnaast is er een erecode met gedragsregels, waarin precies wordt uitgelegd hoe je van het Wad kunt genieten terwijl je de natuur respecteert.

Onverstoorde natuur

Natuur en recreatie worden veel gecombineerd op Ameland. De balans hiertussen is erg belangrijk. De boswachters gaan in gesprek met ondernemers over hoe om te gaan met de natuur. Ook leggen ze fiets- en wandelpaden zo aan dat de mens kan genieten van het gebied maar de natuur niet verstoord wordt. “Af en toe kan het zijn dat we toch iets afsluiten omdat er bijvoorbeeld een zeldzaam vogeltje broed. Dan willen wij dit vogeltje de ruimte gunnen om zijn kroost groot te brengen”, vertelt Marjan. Verstoring ontstaat voornamelijk uit olifantenpaadjes. Mensen verspreiden geuren en dieren hebben jou veel eerder in de gaten dan jij hen. Niet alleen dieren zoals reekalfjes, konijnen, houtsnippen en andere grondbroeders hebben hier last van, maar je kan ook zomaar op de bloeiplek van een zeldzame orchidee staan. Het is daarom belangrijk om op de paden te blijven. Vanaf een wandel- of fietspad kun je alles beleven, vertelt Marjan. “Soms moet je een verrekijker meenemen, maar dat maakt het alleen maar spannender.”

Heb geduld en zie meer

Marjan en haar team beschermen de natuur op Ameland, maar ook de bezoekers van het Waddeneiland hebben hier een rol in. Iedereen verdient het om van het Wad te genieten en daarom moeten we er zuinig op zijn. “Hier is ruimte voor de natuur, en dat moeten we ook zo houden”, vertelt Marjan. Op deze manier blijft het Waddengebied het thuis van vele wadvogels zoals de lepelaars en strandplevieren. En ook al ervaar je het soms vanuit de verte, met wat geduld kom je van alles tegen. “Ga af en toe eens op een duin of dijk zitten en kijk om je heen. Er komt van alles langs vliegen. Van een zilvermeeuw tot een bruine kiekendief. Neem de tijd, laat je opgaan in de natuur en je zult veel meer zien.”

Tips van boswachter Marjan

  • Het groene strand mag je zeker niet missen. Hier kun je de ontstaanswijze van de Waddeneilanden waarnemen.
  • De karakteristieke dorpen in Ameland zijn erg leuk. Bij sommige dorpen kun je nog echt de historie van de walvisvaart terugvinden.
  • Wist je dat op Ameland de eerste bossen zijn aangeplant? Ameland heeft prachtige bossen. Dwaal heerlijk rond in de nog maar 100 jaar oude bossen.
  • De binnenduinen van Ameland zijn zeker de moeite waard. Het is een bijzondere gewaarwording als je over de stuifduinen heen loopt.
  • Hagedoornveld is een mooi gebied met rietvegetatie en open duinen. Het fietspad van oost naar west loopt hier doorheen. Als je op Ameland bent, zal je dit altijd ervaren.

Over boswachter Marjan

Marjan Veenendaal is boswachter op het Waddeneiland Ameland. Zelf is Marjan geen geboren eilander, maar is samen met haar gezin in 2011 naar het prachtige Ameland verhuist. Ze begon als boswachter beheer en geeft inmiddels leiding aan een team van 6 boswachters met ieder zijn eigen belangrijke taak. Op twitter laat ze graag zien wat Ameland nou zo mooi maakt en wat ze dagelijks tegenkomt als boswachter voor Staatsbosbeheer op Ameland. Want: “De natuur is mooi, het zou zonde zijn om daar niet van te genieten.”

 

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Staatsbosbeheer

Verder lezen? - Ontdek ook deze verhalen in samenwerking met Staatsbosbeheer

  • Het positieve effect van de natuur

  • Stuivende duinen

    De stuivende duinen van Terschelling
  • De kwelders van Holwerd