In gesprek met Anna Pollock

Anna's kijk op regeneratieve recreatie

Soms kom je iemand tegen die anders kijkt. Die durft te benoemen wat er schuurt. Anna Pollock is zo iemand. Al decennia volgt ze de ontwikkeling van toerisme wereldwijd. Ze zag het groeien, zag wat het bracht en waar het begint te wringen.

Voor Anna hangt alles met elkaar samen. Mens, plek en natuur staan niet los van elkaar. Toerisme kan veel geven, maar alleen als je het met aandacht doet. Dat drijft haar. Ze zet aan tot verandering en laat zien dat het anders kan. Die manier van kijken sluit aan bij hoe wij naar de Wadden kijken. Collega’s Fay en Jannie gingen met Anna in gesprek.

Een andere manier van kijken

Voor veel bestemmingen voelt het verschil tussen duurzaam en regeneratief toerisme nog niet altijd scherp. Beide begrippen gaan over bewuster reizen, verantwoordelijkheid nemen en het verkleinen van negatieve impact. Maar volgens Anna Pollock gaat regeneratief toerisme veel verder dan dat. Wij vroegen haar wat de kern van die verschuiving is. Haar antwoord begint niet bij nieuwe activiteiten of betere campagnes, maar bij een andere manier van kijken naar toerisme zelf.

“Regeneration is not simply making an existing system better,” zegt Anna. “It involves a whole new way of seeing, being and doing.” Daarmee bedoelt ze dat regeneratief toerisme niet alleen gaat over het verbeteren van de sector. Het stelt een grotere vraag: hoe kan toerisme bijdragen aan een gezonde plek, waarin natuur, gemeenschappen, cultuur en economie met elkaar verbonden zijn?

Toerisme als levend systeem

Een van de duidelijke boodschappen van Anna is dat toerisme niet gezien moet worden als een losse industrie. Ze omschrijft toerisme als “a set of complex, interdependent, dynamic, networked systems”. Daarmee bedoelt ze dat toerisme altijd verbonden is met veel meer dan alleen bezoekers, bedrijven of marketing. Het raakt aan wonen, voedsel, water, mobiliteit, natuur, cultuur, lokale economie en het welzijn van gemeenschappen.

Wij vroegen Anna wat dat betekent voor regio’s die met regeneratief toerisme aan de slag willen. Volgens haar begint dat niet bij toerisme alleen, maar bij de plek als geheel. “Individual humans cannot thrive in an unhealthy economy or an unhealthy environment,” zegt ze. “Instead of just focusing on our business, our sector, we need to open our eyes to the whole.” Regeneratief werken vraagt dus om tijd, leren en de bereidheid om verbanden te zien die vanuit één organisatie, sector of beleidsagenda vaak verborgen blijven.

“ We're being required to learn how nature works and live in harmony with her ”
Anna Pollock

De plek als vertrekpunt

Volgens Anna moet regeneratief toerisme altijd beginnen bij de plek zelf. “Place must lead,” zegt ze daarover. Daarmee bedoelt ze dat lokale identiteit, natuur, cultuur en de ervaringen van bewoners niet pas later als laagje storytelling of branding mogen worden toegevoegd. Ze moeten vanaf het begin richting geven aan de keuzes die worden gemaakt.

Een plek is namelijk meer dan een bestemming voor bezoekers. Het is ook een thuis: voor mensen, maar ook voor natuur en andere vormen van leven. Daarom vraagt regeneratief werken om goed te begrijpen wat een plek levend maakt. Wat versterkt haar? Wat maakt haar kwetsbaar? En welke ontwikkeling past hier echt? Volgens Anna kan dat niet van bovenaf worden opgelegd. Organisaties kunnen ondersteunen en voorwaarden creëren, maar de echte beweging ontstaat dichtbij de plek zelf, samen met gemeenschappen die willen leren en onderzoeken. Voor Anna is dat werk zowel “hands on” als “hearts on”: praktisch, maar ook menselijk en verbonden.

Stap voor stap veranderen

Een verschuiving naar regeneratief toerisme kan groot en ingewikkeld voelen. Het vraagt regio’s om opnieuw na te denken over succes, waarde en verantwoordelijkheid. Volgens Anna is het daarom belangrijk om niet alles tegelijk te willen veranderen. “You can’t change everyone at once,” zegt ze. “It’s a gentle educational process.”

In haar werk noemt Anna dit proces ook wel “Back to Life”: leren begrijpen hoe leven werkt en hoe mensen kunnen samenwerken met levende systemen. In regio’s zoals Vlaanderen, Nieuw-Zeeland en Swedish Lapland zag ze hoe waardevol het is om te beginnen met gemeenschappen waar al een gedeeld gevoel van thuis bestaat. Daar kunnen mensen elkaar leren kennen, zorgen en ambities delen en ontdekken welke krachten al aanwezig zijn. Vanuit dat gezamenlijke vertrekpunt ontstaat langzaam de vraag wat een plek en haar mensen helpt om te floreren. Niet een strategiedocument staat dan centraal, maar een gedeeld gevoel van richting en betekenis.

“ Shifting to a regenerative mindset is both a "hands on" and a "hearts on" process that involves a deep learning process ”
Anna Pollock

Systeemdenken in praktijk

Holistisch denken en systeemdenken kunnen al snel abstract klinken. Voor ondernemers, beleidsmakers of andere betrokkenen voelt het misschien theoretisch of ver weg van de dagelijkse praktijk. Toch benadrukt Anna dat juist dit denken stap voor stap geleerd kan worden. Het begint volgens haar met andere vragen stellen. Kijken we alleen vanuit cijfers, analyses en plannen? Of nemen we ook gevoel, ervaring, intuïtie en lokale kennis serieus?

Volgens Anna is geen enkel perspectief op zichzelf genoeg. Wie regeneratief wil werken, moet leren kijken naar het geheel: naar ecologische, sociale, culturele en economische belangen tegelijk. Dat betekent ook dat verschillende stemmen aan tafel moeten zitten, niet alleen vanuit toerisme, maar vanuit de hele plek. Dat klinkt misschien ongebruikelijk in beleid of bedrijfsleven, maar het principe is eenvoudig: pas wanneer je breder kijkt, zie je wat er echt speelt. Regeneratief toerisme vraagt daarom om een 360-gradenblik op de plek, en die ontwikkel je niet in één keer. Dat vraagt tijd, oefening en de bereidheid om anders te leren kijken.