De Lange Jaap van Huisduinen

Het zijn de iconische bouwwerken van de Waddeneilanden: vuurtorens! Ieder eiland heeft er eentje, Schiermonnikoog zelfs twee. In totaal vind je dus zes vuurtorens op de eilanden in de Waddenzee. Datzelfde aantal vuurtorens vind je óók langs de Waddenkust. De helft is inmiddels gedoofd maar toch schijnen we de komende tijd een lichtje op alle zes vuurtorens in Noord-Holland én Friesland. We beginnen in Huisduinen, bij Lange Jaap!


Leestijd: ongeveer 5 minuten.  

Lange (en zware) Jaap

In de wijde omgeving van de kop van Noord-Holland, vlakbij Den Helder, stonden in het begin van de negentiende eeuw meerdere vuurtorens en bakens. Het duurde echter tientallen jaren voordat de Kijkduin het landschap zou sieren. Naar een ontwerp van architect Quirinus Harder - die we kennen van meerdere vuurtorens in het waddengebied - werd de toren geopend in 1878. De imposante, zestienzijdige Kijkduin is met zijn 63,45 meter de hoogste gietijzeren vuurtoren van Europa. Het leverde de toren al gauw de bijnaam Lange Jaap op. Tot op de dag van vandaag draagt de Kijkduin met trots deze bijnaam. 

De toren is geheel opgetrokken uit gietijzeren platen met een opstaande rand die aan elkaar zijn geschroefd. Dat maakt de vuurtoren erg zwaar. Sterker nog, Lange Jaap weegt maar liefst 506.100 kg.

Zichtbaar op 54 kilometer afstand

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de vuurtoren in camouflagekleuren gespoten. De hoogte van de toren gaf de Duitsers een groot voordeel op inkomende geallieerden. De daadwerkelijke functie van de vuurtoren werd echter vijf jaar lang niet gebruikt, aangezien het licht door de Duitse mariniers geheel werd verwoest. Na de oorlog werd er een noodverlichting geplaatst, waarna er in 1949 een nieuw lenzenstelsel in gebruik kon worden genomen.  Halverwege de jaren zestig werd datzelfde lenzenstelsel vervangen door een groot kogellager. Anno 2021 is het licht van Lange Jaap op maar liefst vierenvijftig kilometer afstand te zien.  

Durf je het aan om de vuurtoren te beklimmen? Dan ben je wel even onderweg. Lange Jaap telt maar liefst 284 traptreden. Misschien komt het dan toch wel goed uit dat de vuurtoren niet toegankelijk is voor het grote publiek. Dat scheelt je flink wat klimwerk maar je mist ongetwijfeld een indrukwekkend uitzicht.  

Meer informatie

De Kijkduin in cijfers

Naam: Kijkduin (Lange Jaap in de volksmond)
Kustprovincie: Noord-Holland 
Status: Actief
Start bouw: 1877
Opening: 1878
Architect: Quirinus Harder
Eigenaar: Rijkswaterstaat
Monumentstatus: Rijksmonument sinds 1988 

Hoogte: 63,45 meter
Vorm: Zestienzijdig
Kleur: Rood
Bouwmateriaal: Gietijzer

  • Vuurtorens

  • Waddenkust