Foodwalk ‘Boeren met een minimale voetprint’



Een natuurboer heeft zorg voor een gezonde Bodem, Akkervogels, Rietsloten en Veldstruweel. Een landschapsboer heeft oog voor kenmerkende elementen als dijken, open polders, cultureel erfgoed en fraai in het landschap ingepaste, moderne bedrijfsgebouwen. Via boerenwandelpaden laat het boerengezin je ervan genieten. Eendenkooien, wierden, slingerende wegen en maren passen in het landschapsbeeld.  

Uiteraard is een duurzame bedrijfsvoering randvoorwaarde voor landschapsinclusief boeren. In deze wandelroute laten we je kennismaken met de natuur en het landschap wat deze boeren maken. Ontdek en bewonder! En koop het eten van deze boeren. Uiteindelijk is het simpel: je krijgt het landschap wat je verdient!  

Let op: deze wandelroute loopt over offroad wandelpad en niet over een verhard wandel- of fietspad. De exacte locatie van de onderstaande tussenstops kan hierdoor afwijken.

Dit ga je zien

94
1

Landmerk Hornhuizen

Een landmerk is een uitkijkpost in het landschap. In Hornhuizen heb je het mooiste uitzicht van uit de toren van de kerk. Vandaar kijk je zo ver je kunt over Waddenzee en Polderland.

Landmerk Hornhuizen
93
72
2

Kraam met producten

De naam Horaholm is een samentrekking van Hora en Holm. Hora is afkomstig van de oude naam van Hornhuizen: Horahusem. Holm betekent hoog stuk land.

Kraam met producten
3

Horaholm oostkant gebouw

Als je Horaholm voorbij bent gefietst en je stopt nog een keer om de oostkant van het bedrijf te bekijken zie je de andere kant van het groot, imposant, maar landschappelijk goed ingepaste gebouw.

Horaholm oostkant gebouw
76
4

Boerenwandelpad Horaholm - regeneratieve bio-dynamische landbouw in beeld

Als je aan komt fietsen zie je aan je rechterkant de bedrijfsgebouwen van Horaholm opduiken. Aan de linkerkant, met aan de horizon de Waddenzeedijk, zie je de landerijen van het bedrijf.

Boerenwandelpad Horaholm - regeneratieve bio-dynamische landbouw in beeld
5

Dobbe met wilgen

Een dobbe is aangelegd als drinkplaats voor vee. De juiste diepte was daarbij van groot belang, want vee had zoet water nodig. Een paar centimeter te diep en je hebt zilt water. Deze akkerbouwer beheert deze dobbe thans als kenmerkend landschapselement.

Dobbe met wilgen
6

Slaperdijk met knotwilg en sleedoorn

De eerste dijk die je tegenkomt is de oude dijk aangelegd in 1354. Deze dijk beschermde vroeger de bewoners tegen het zeewater. Maar niet altijd, soms ging het mis! Bij de Kerstvloed van 1717 brak de dijk op veel plekken door.

Slaperdijk met knotwilg en sleedoorn
7

Randen van het pad

Aan de randen van het pad groeien Bramen, Meidoorn, Hondsroos, Egelantier en Boswilg die zorgen voor een Walhalla voor insecten!

Randen van het pad
8

Rietsloten: Kaantjes en Raandjes

Op het bedrijf vindt je diverse rietsloten en watergangen. Deze boeren laten regelmatig het riet in de sloten staan. In het najaar maken ze dan niet de sloten schoon, wat lang wel de gewoonte was. Het oude riet blijft dus staan. Vogels profiteren daarvan!

Rietsloten: Kaantjes en Raandjes
9

Genieten van een weidse polder

Deze polder heet de Julianapolder en is tot stand gekomen in 1923 toen het buitendijkse gebied dat grensde aan de boerderijen werd ingedijkt. Vanaf zowel huidige zeedijk als de slaperdijk kun je ver uitkijken over de uitgestrekte, weidse polder.

Genieten van een weidse polder
10

Terroir: Klei

De vruchtbare zeeklei vol met mineralen bepaalt de ‘smaak van de streek’. ‘Terroir’ noemen ze dat: de grondsoort bepaalt de smaak van de streekproducten.

Terroir: Klei
11

Agrarische bedrijvigheid: gewassen

Je komt op je wandeltocht verschillende soorten gewassen tegen: hoofdgewassen en groenbemesters. De plaats waar ze groeien is ondermeer afhankelijk van de grondsoort, zwaardere of lichtere zeeklei (zavel), en de gewasrotatie.

Agrarische bedrijvigheid: gewassen
12

Gewasrotatie

Gewasrotatie tussen de verschillende percelen is heel belangrijk voor een biologische akkerbouwer. Anders wordt de grond en het gewas ziek. De bioboer kiest ervoor om geen chemische bestrijdingsmiddelen in te zetten.

Gewasrotatie
13

Niet-kerende grondbewerking

Harm en Erwin Westers zijn pioniers op het gebied van niet-kerende grondbewerking. Ze voeren een minimale grondbewerking uit. Ploegen en spitten doen ze op het bedrijf niet.

Niet-kerende grondbewerking
14

Groenbemesters

Gezonde Grond is voor een bioboer van levensbelang. Groenbemesters zorgen hiervoor. Grond is de basis van alle biodiversiteit! Bevordering van bodemleven, -structuur en verhogen van organisch stofgehalte staan centraal.

Groenbemesters
15

Kruidenfermenten

Nog een ‘geheim’ van deze boeren is dat ze werken met Kruidenfermenten. Deze maken ze zelf. Fermenten helpen de bodemorganismen om de in de bodem gewerkte groenbemesters, beter en sneller te verteren.

Kruidenfermenten
16

Permanente rijpaden tussen de stroken

Om geen verdichting te krijgen werken de boeren met permanente rijpaden tussen de stroken. Streven is hierbij dat 90% van de bodem op deze wijze niet wordt bereden. De teeltbedden voor de gewassen wil de boer kruimelig houden!

Permanente rijpaden tussen de stroken
17

Innovatie

Als je eens een paar dagen bij zo’n bedrijf rondkijkt dan ben je voor goed genezen van het idee dat biologische landbouw iets is voor geitenwollen sokken! Bij Horaholm kun je volop technische innovaties en moderne technieken zien.

Innovatie
18

Bodemstructuur verbetering en verhoging humusgehalte

De investering in de bodem wordt in de loop der jaren langzaamaan zichtbaar. Door meer bodemleven treedt een verbetering van de bodemstructuur op en een verhoging van het humusgehalte. De grond krijgt een betere draagkracht en wordt bruiner en kruimiger.

Bodemstructuur verbetering en verhoging humusgehalte
19

Insecten: Meidoorn met groenbemesters

De groenbemesters, zoals klaver, luzerne, zonnebloemen en Phacelia zijn een lust voor het oog. Ze hebben een grote aantrekkingskracht op Insecten. Phacelia bijvoorbeeld wordt niet voor niks ook wel bijenbrood, bijenvoer of bijenvriend genoemd.

Insecten: Meidoorn met groenbemesters
20

Vogelstand: Boerenlandvogels en Roofvogels

De boerenlandvogels profiteren enorm van de natuurinclusieve aanpak. Voor alle dieren zijn altijd drie zaken in ieder geval van belang: Voedsel, Voortplanting en Veiligheid. Kieviten bijvoorbeeld profiteren enorm.

Vogelstand: Boerenlandvogels en Roofvogels
21

Oogst: vogels loeren op een buitenkans

Bij de oogst loeren de zeemeeuwen op voedsel. Ze zijn dan in groten getale aanwezig. Dit geeft aan dat de grond vol met Rode regenwormen zit. Ook als het regent zul je veel meeuwen op het land zien, omdat ze dan gemakkelijk de wormen kunnen verorberen!

Oogst: vogels loeren op een buitenkans
22

Oude dobbe bij Feddema’s plas

Op weg naar de dijk zie je een oude drinkdobbe voor het vee, net als bij de slaperdijk. Deze dobbe ligt in het verlande deel van Feddema’s plas, het kleine meertje dat achter het struikgewas ligt.

Oude dobbe bij Feddema’s plas
23

Feddema’s plas

De Feddema’s plas is in 1924 ontstaan, omdat er voor de inpoldering van de Julianapolder klei nodig was. Het ontstane gat liep vol met water en werd aan zijn lot overgelaten, waardoor er een waardevol brak natuurgebiedje ontstond.

Feddema’s plas
60
24

De waker: waddendijk met schapen

De huidige Waddenzeedijk waar in 1923 een begin mee werd gemaakt wordt ook wel de waker genoemd. Hij is ruim 9 meter hoog. Op de dijk zie je vaak schapen lopen. Schapen staan bekend om hun ‘gouden voetjes’.

De waker: waddendijk met schapen
25

Eko-nomie

Als je dit hele verhaal hebt gehoord zul je vast vinden dat deze boeren voor al hun inspanningen een hogere productprijs mogen vragen. Vanwege de hogere kwaliteit van het voedsel!

Eko-nomie
26

Voorland Groningen App

Ook als je terugloopt langs hetzelfde pad zul je het toch weer heel anders ervaren. Het cultuurlandschap is zo gemaakt door deze boeren dat je elke keer als je er loopt weer nieuwe dingen ervaart.

Voorland Groningen App
27

Meetstation Lutjewad

Hier op meetstation Lutjewad meet de Rijksuniversiteit Groningen de gehaltes CO2 in de lucht. Zij doen dit hier omdat dit de plek is in Nederland met de schoonste lucht. Het station is onderdeel van een Europees netwerk om de langdurige trend van broeikasgasconcentarties te monitoren.

Meetstation Lutjewad
28

Kwelder

Vanaf de huidige zeedijk kun je ver uitkijken over de kwelders en het Wad. Een kwelder is een niet-ingedijkte aanslibbing, die onder normale omstandigheden niet meer onder water loopt.

Kwelder
29

De Sijpkens kwelder en bankje

Om op de Sijpkens kwelder te komen wandel je over de dijk bij Noord-Bromo. Je vindt er een bankje dat Klaas Sijpkens heeft neergezet op zijn perceel. Vanaf het bankje kijk je uit over de immense ruimte van de Waddenzee. Je ziet Schiermonnikoog zelfs liggen.

De Sijpkens kwelder en bankje
82
30

Noord Bromo

Uniek gelegen, aan de voet van de Waddenzeedijk. Rondom uitzicht voer de Westpolder. Direct achter de dijk het schitterende Groninger kwelder gebied, onderdeel van Waddenzee Werelderfgoed.

Noord Bromo
31

Waddenwandelen

Om vanuit Noord Bromo richting Nieuw Bromo te komen, waar WaddenMax thans boert, ga je een stukje off the road langs het Waddenwandel-pad en vervolgens wandel je (met de fiets aan de hand) via de kavelpaden door de uitgestrekte landerijen waar de melkkoeien van WaddenMax vanaf het voorjaar weiden.

Waddenwandelen
81
32

WaddenMax

WaddenMax is het biologisch dynamische melkveebedrijf van de Familie Van Tilburg bij Hornhuizen.   

WaddenMax
91
33

Noorderloft

Landelijk logeren in riant en sfeervol appartement (100 m2) gelegen boven de paardenstal en huisgalerie van gerestaureerde woonboerderij uit 1853. Met wijds uitzicht over het Hogeland en op de oude zeedijk. Vlakbij Waddenzee en Lauwersmeer.

Noorderloft
34

Wongema

Wongema is een herberg in Hornhuizen waar je kunt slapen, eten, niks doen of werken. Alleen of met een groep. Zo lang of kort als je wilt. We zijn in ieder geval op zaterdag en zondag open van 10-17 uur, het hotel is altijd open. Op onze website vind je de openingstijden en programmering.

Wongema
94
  • 94
  • 93
  • 72
  • 76
  • 60
  • 82
  • 81
  • 91
  • 94

Mis niets!

Ontvang het laatste nieuws, de mooiste verhalen en de leukste routes van VisitWadden.