Zwermen vogels boven het wad

Categorieën

De zomervakantie is inmiddels begonnen. Maar ook dit jaar is het maar de vraag of een vakantie naar het buitenland tot de mogelijkheden behoort. Gelukkig is er ook in Nederland, vooral in het waddengebied, genoeg moois te ontdekken. In de maanden juli en augustus maken ook vele tienduizenden vogels zich op voor hun jaarlijkse vakantie naar warmere oorden. Ze verzamelen zich eerst nog in het Waddengebied, om zich hier helemaal vol te eten en op te vetten voor de verre reis.

Hoogwatervluchtplaatsen

Bij laag water foerageren de vogels op het wad maar wanneer het vloed wordt, zoeken ze een hoger gelegen gedeelte van het wad op om daar in grote groepen uit te rusten en te wachten tot het waterpeil weer zakt. Samen sta je sterk, dus bij eventueel gevaar van bijvoorbeeld een slechtvalk kiezen de vogels massaal het luchtruim. Ze zwermen in grote wolken rond, om zodoende de roofvogels te verwarren.

Deze rustplaatsen worden ook wel hoogwatervluchtplaatsen genoemd en zijn op diverse plekken in de Waddenzee te vinden. De beste strategie om dit fenomeen te fotograferen is om zo’n anderhalf uur voordat het water zijn hoogste punt bereikt, rustig op de zeedijk te gaan zitten wachten in de buurt van zo’n HVP.  De vogels komen langzaam maar zeker, individueel of in kleine groepjes, richting deze locaties gevlogen. Belangrijk hierbij is dat je voldoende afstand houdt tot de hoogwatervluchtplaats omdat die plekken essentieel zijn voor de rust van de vogels en verstoring absoluut voorkomen moet worden.

Kleine telelens is voldoende

Gelukkig zijn de vogels met tienduizenden en is het juist mooi om het landschap mee te pakken in de foto’s. Hiervoor is een kleine telelens (tussen de 200 of 300 mm lens) vaak voldoende om de mooie zwermen boven de Waddenzee vast te leggen. Het mooiste licht heb je in deze periode van het jaar in de vroege ochtend of in de avond. De tijdstippen van eb en vloed zijn niet elke dag hetzelfde dus het is raadzaam om vooraf op internet te kijken of het ’s ochtends of in de avond vloed gaat worden.

Om voldoende scherptediepte in je foto’s te krijgen, is het bij grote wolken vogels vaak aan te raden om te fotograferen met diafragma F8.0 of iets hoger, zodat ook het landschap voldoende scherp in beeld komt. Let hierbij ook goed op je sluitertijd want als je deze bewegingen allemaal scherp wilt vastleggen, heb je toch een sluitertijd van minstens 1/500e seconden nodig. Volg met de camera de heen en weer vliegende groep vogels (meetrekken genoemd) en wacht op de momenten waarop de zwermen ineens een bocht maken om roofvogels te verwarren. Zo’n groep kan dan ineens veranderen van een witte wolk vogels in een grote donkere wolk vogels wanneer je ze op de rug bekijkt.

Een waar spektakel

In de maand augustus betreft het vaak de kluut, scholekster, bontbekplevier, bonte strandloper, krombekstrandloper, tureluur én rosse grutto die de zwermen in de lucht vormen, terwijl er vaak op het wad ook nog duizenden Bergeenden zich verzameld hebben. Een waar spektakel, waarbij je altijd afhankelijk blijft van de natuur en omstandigheden en er dus nooit een garantie is op spektakel. Wanneer het tij niet hoog genoeg komt, de roofvogels het laten afweten óf de wind verkeerd staat, is het een stuk rustiger op de hoogwatervluchtplaatsen. Maar nog steeds is het genieten van de rust en de stilte op het wad.

Verder lezen? - Bekijk ook deze fototips van Marcel van Kammen