Ruurd Wiersma: muren, klompen en melkbussen

Muren, klompen, melkbussen. Naïef schilder Ruurd Wiersma maakte op alles in zijn omgeving schilderijen die een prachtig inkijkje geven in het boerenleven op de Friese klei boven Dokkum.

Ruurd Wiersma

Lang ging veel vervoer in Noordoost-Friesland over water. Zo haalde melkvaarder Ruurd Wiersma ook dagelijks per schip melkbussen op bij de boeren om ze naar de melkfabriek te brengen. In 1964 betrok hij twee arbeidershuisjes in Burdaard aan de Ee, waar hij tot zijn dood bleef wonen.

Een jaar nadat hij was verhuisd, ontplofte zijn gaskachel. Om de dikke laag roet te verbergen, plakte Wiersma er wit behangpapier overheen. De grote witte vlakken nodigden hem uit om te gaan schilderen. Hij kocht penselen en potjes fietslak en begon. In vijf jaar tijd schilderde hij ‘de vierjaargetijden’. De vier muren van de kamer laten het Friese landschap zien dat hij als melkvaarder zo goed had leren kennen. Het bijzondere panorama werd al snel ontdekt door liefhebbers van naïeve kunst.

Na de muren volgden ook het plafond, het meubilair en alle andere voorwerpen in het huis, tot en met zijn schoenen. Wiersma gebruikte alles als ondergrond voor zijn kunst. Daarnaast maakte hij, op verzoek, ook kleine schilderijen op hardboard. Hij bleef zijn fietslak trouw. Je kunt de huisjes aan de Ee bezoeken. Alles staat er nog zoals Wiersma het bij zijn dood in 1980 achterliet. Inclusief de grote fles boerenjongens op brandewijn waarop de schilder bezoek trakteerde.

Het oudste en grootste klooster van Friesland

Wiersma werd in 1904 geboren in Rinsumageest, zo’n zes kilometer van Burdaard. Door het dorpje stroomt De Moark (Murk). In 1901 werd op de noordelijke oever een melkfabriek gebouwd. De coöperatieve stoomzuivelfabriek ‘De Toekomst’. Na de sluiting in 1976 bleef de schoorsteen bewaard. Rinsumageest ligt op de grens van klei en veen en zand. Kijk je naar het zuiden, dan zie je Friese wouden, draai je je om dan kijk je uit over weidse graslanden.

Even ten noorden van Rinsumageest, bij Sibrandahus, stond ooit het oudste en grootste klooster van Friesland. Het Ciserziënzer klooster Klaarkamp, dat al in 1163 werd gesticht op een terp van vier meter hoog en ruim 2,5 ha groot. De gebouwen werden al rond 1580 afgebroken, de terp volgde tussen 1858 en 1941.

Nu herinneren alleen de parallel lopende sloten nog aan het machtige klooster, dat op zijn hoogtepunt veel uithoven had (waaronder Schiermonnikoog) en zo’n 80 boerderijen. Het zijn de restanten van de dubbele gracht die ooit om het complex liep. Ben je geïnteresseerd in het oude kloosterleven en de invloed van de monniken en lekenbroeders op het Friese landschap, bezoek dan vooral even het Klooster Claercamp museum dat de geschiedenis vertelt.

Route: Verhalenexpeditie Friesland

Over de dynamiek van het Wad en het leven langs de kust zijn de mooiste verhalen te vertellen. Die verhalen wil Sense of Place ophalen, uitvergroten en vieren. Dat doen ze niet alleen met een reeks kunstwerken langs de gehele Waddenkust, maar ook met allerlei kleinere projecten: overkoepelende verhalenroutes, tijdelijke exposities, ontmoetingen en kleinschalige evenementen.

Afstand: 15,7 kilometer

Bekijk de route!

Verder lezen? - Ontdek ook deze verhalen over Ode aan het Landschap