Museum Tromp’s Huys: Wanda Sage

Categorieën

De geografie van Vlieland en overige Waddeneilanden is vele malen veranderd door de zee. Over die veranderingen bestaan zowel betrouwbare (vaak de recentere) als minder betrouwbare verslagen. Toch spreken sommige van die oude verhalen nog steeds tot de verbeelding. Zoals de zogenaamde Wanda Sage, die als hoorspel in het Tromp’s Huys te beluisteren is.

De sage heeft betrekking op het ontstaan van het Eijerlandse Gat, de zeestraat tussen Texel en Vlieland. Een vertelling die gekoppeld is aan de Sint Luciavloed, een zware stormvloed die plaatsvond van 13 op 14 december 1287, de naamdag van de Heilige Lucia.

Sint Luciavloed

Deze stormvloed trof vooral het Friese kustgebied. Door deze overstroming kreeg de Waddenzee vermoedelijk zijn huidige omvang. Verder veroorzaakte de storm het ontstaan van de Zuiderzee, waardoor West-Friesland werd gescheiden van het huidige Friesland.

Ook Vlieland was murw gebeukt door de stormen die het water opstuwden tot ver achter de schrale duinen. Samen met de Vlielandse bevolking besloten monniken van Noord-Friese Ludinga klooster een vaart te graven tussen Eijerland (nu deel van Texel) en Vlieland, om zo het water uit de overbelaste Zuiderzee terug te voeren naar de Noordzee; op deze manier wilden zij overstromingen voorkomen. Hieruit is Wanda Sage ontstaan.

Broedermoord

Van de Wanda-sage bestaan verschillende versies, die ruwweg als volgt gaan. Wanda heerste over Vlieland en Eijerland. Ze had twee zoontjes. Op een winterse dag speelde een van de zoontjes op een ijsschots, maar die dreef weg en het zoontje werd nooit teruggezien.

Later, toen de andere zoon Hessel groot was geworden, kwamen er monniken die beweerden een deel van Wanda’s land te bezitten. En wat nog erger was, de monniken groeven een kanaal door de duinen om de verbinding met de Noordzee te verkorten.

Wanda en Hessel verzetten zich en in een handgemeen doodde Hessel zelfs monnik Bouwe, leider van een graafploeg. Toen bleek dat Bouwe de verloren zoon van Wanda was, gered en opgevoed door de monniken!

Toen Wanda het nieuws hoorde, raakte ze in paniek. Ze herinnerde zich namelijk een vloek, die ooit over haar familie was uitgesproken; als een man van de familie een broer zou doden, zou de zee haar vorstendom verzwelgen. En zo maakte het Eijerlandse Gat een einde aan Wanda’s land. Volgens de sage kun je Wanda’s geest nog zien bij zware stormen, wanneer ze met haar armen probeert de golven te kalmeren.

Hoorspel en wandelingen
In Museum Tromp’s Huys wordt deze sage en Vlielands indrukwekkende (cultuur-)historische en Maritieme verleden in beeld gebracht. Vanuit het museum kun je ook een wandelroute langs tal van markante monumenten doen. Eilanddichter Gerda Posthumus biedt daarnaast een Slauerhoff-wandeling aan.

Beleef dit verhaal met deze routes:

Bekijk ook:

MUSEUM TROMP’S HUYS

Vlieland

Lees hier meer over Vlieland