Dokkumer Nieuwe Zijlen: imposante zeesluizen

Categorieën

Als je ergens aan de kust van Noordoost-Friesland de invloed van menselijk ingrijpen kunt zien, dan is het wel bij Dokkumer Nieuwe Zijlen, ten zuidwesten van het Lauwersmeer. De imposante sluizen (oud-Nederlands: zijlen) uit 1729 - ontworpen door de beroemde waterbouwkundige Willem Loré - zijn er nog steeds. 

De sluis in het Dokkumerdiep maakt deel uit van een twee kilometer lange ‘afsluitdijk’. Met deze 'overdyking' werd de oude zeesluis bij Dokkum overbodig. Bovendien werd 600 hectare land gewonnen. De sluis bestaat uit drie sluiskolken. Via de spuisluizen was het mogelijk om het water uit de Friese boezem naar de Waddenzee af te voeren. Via de schutsluis kon het scheepvaartverkeer naar de Waddenzee varen.

Nog steeds in functie
Het complex - met veertien paar deuren - deed zijn werk tot de Lauwerszee in 1969 werd afgesloten. Daarmee verloor Dokkumer Nieuwe Zijlen zijn functie als zeesluis. Toch heeft de oude sluis nog wel degelijk een belangrijke functie in het waterbeheer; 150 meter verderop werd in 1969 de vernoemde Willem Lorésluis aangelegd voor de afvoer van overtollig water uit de provincie Fryslân.

Revolutionair dijkontwerp
Behalve met de Dokkumer Nieuwe Zijlen kreeg Franeker hoogleraar en waterbouwkundige Willem Loré (1679 – 1744) ook bekendheid dankzij zijn revolutionaire dijkontwerp. Door de dijken breder te maken, en vooral door ze een flauwere glooiing te geven, werd de kracht van de golven op de dijk niet zozeer gebroken als wel uitgeput. Zo konden de dijken een halve meter lager worden, terwijl ze toch sterker waren. Bovendien was er geen paalwerk meer nodig om de buitenkant van dijken te beschermen. Aanleg en onderhoud werd zo een stuk goedkoper.

Beleef dit verhaal met deze routes:

Bekijk ook:

Watererfgoed

Lees hier meer over Watererfgoed

Waddenkust Friesland

Lees hier meer over Waddenkust Friesland